Zoeken

CDA wil zich herstellen, niet vernieuwen

INTERIM CDA-VOORZITTER Tineke Lodders getuigde wel van lef, maar niet van realiteitszin door de kandidatenlijst voor de CDA-senaatsfractie te presenteren ‘als een bewijs van vernieuwing’. Maar liefst tien zittende senaatsleden maakten plaats voor nieuwkomers, zo meldde ze zaterdag trots bij de presentatie van de lijst in Doorn.

Door Michiel Zonneveld. Verschenen op 23 januari 1995 in Het Parool.

Deel deze pagina:

Het Parool (logo)

Ze vergat erbij te vertellen dat de meeste van de ‘nieuwkomers’ op plaatsen staan die vier jaar geleden nog wel, maar nu beslist niet verkiesbaar zijn. Hoogste nieuwkomer is Hannie van Leeuwen, met een achtste plek. Volgens Lodders is het 69-jarige oud-kamerlid binnengehaald vanwege de ‘herkenbaarheid bij de ouderen’. Dat is echter wel het laatste waar het CDA zich met deze lijst zorgen over hoeft te maken.

Het CDA blijkt, na het debacle met Elco Brinkman, weinig vertrouwen meer te hebben in de generatie die na de Tweede Wereldoorlog is geboren. De gemiddelde leeftijd van de eerste tien op de lijst is zestig jaar. En dat gemiddelde was fors hoger uitgevallen als de 44-jarige benjamin Ernst Hirsch Ballin (nummer tien) niet van de Tweede naar de Eerste Kamer had willen overstappen. Lijstaanvoerder is de 69-jarige erevoorzitter en CDA-grondlegger Piet Steenkamp. Tweede op de lijst is de huidige en toekomstige fractievoorzitter Luck van Leeuwen, bijna 62 jaar.

Het weekeinde stond voor het CDA toch al in het teken van de terugkeer van de geronten. Frans Andriessen, 65 jaar, is voorzitter van de Strategische Beraadsgroep van het CDA, die de partij moet helpen aan een nieuwe en aansprekende koers. Andriessen heeft als Europees commissaris, minister van financien en fractievoorzitter van de KVP een grote staat van dienst. Maar is het een man van de toekomst? Een van zijn adviseurs is overigens een andere oude bekende: Ruud Lubbers.

Dat nu een beroep gedaan wordt op de CDA-grondleggers tekent de malaise bij de pogingen de partij te vernieuwen. Er dient zich niemand aan die de oude generatie kan vervangen. Heerma is wel fractieleider, maar iedereen in het CDA haast zich te verklaren dat dit niet betekent dat hij de nieuwe CDA-lijsttrekker wordt. Lodders opperde gisteren dat die leider zich wel zal aandienen. De grote vraag is: wie? Voormalig CDA-fractievoorzitter Willem Aantjes constateerde enkele weken geleden in deze krant al dat de huidige CDA-fractie nu eenmaal niet zo goed is.

In de CDA-fractie vindt men zelf dat de oppositie, onder leiding van de hakkelende Enneus Heerma, niet uit de verf komt. Ze moeten nog wennen aan hun rol, heet het. Kleur heeft de opstelling van het CDA-fractie vrijwel nooit. De partij probeert te stoken tussen de regeringspartijen, maar doet dat meestal zo onhandig dat het onmiddellijk leidt tot verbroedering in de coalitie. Soms heeft ze kritiek op het beleid, zoals bij de bezuinigingen op het onderwijs en de kinderbijslag. Maar de partij wordt dan om de oren geslagen met de bezuinigingen in haar eigen verkiezingsprogramma en haar opstelling als regeringspartij.

Een debat over wat er in het verleden fout is gegaan in het CDA is nauwelijks gevoerd. Wel verscheen het rapport van de commissie Gardeniers, dat snel weer werd dichtgeslagen nauwelijks tot resultaat heeft geleid. Een van de conclusies was dat er beter ‘geluisterd’ moet worden naar de kiezer. Vervolgens verdwijnt Hirsch Ballin, ondanks de vele voorkeurstemmen, (waaronder die van Lubbers) tussentijds uit de fractie. En lijstaanvoerder Brinkman zoekt ondertussen naarstig naar een betrekking buiten de politiek.

De grote vraag is of het CDA zich eigenlijk wel wil vernieuwen. Zaterdag werd officieel de Strategische Beraadsgroep ingesteld. Maar zowel Lodders als Heerma bleef uiterst vaag over de vraag waarop de commissie zich gaat bezinnen. Na lang doorvragen kwamen ze niet verder dan dat gepraat zal worden over de sociale zekerheid over ‘zingevingsvraagstukken’. Tsjonge.

Zou het misschien kunnen zijn dat deze groep niet beoogt keuzes te maken, maar ze voorlopig uit te stellen? Ook de nieuwe, en zowaar jonge, partijvoorzitter Helgers zou zich moeten bezighouden met de vernieuwing. Hij heeft zich echter nog nooit in woord of geschrift over de toekomst van zijn partij uitgelaten.

Het lijkt er op dat het CDA zich vooral wil herstellen, wat iets wezenlijk anders is dan vernieuwen. Het prettigst voelt de partij zich in het midden van het politieke spectrum en dan nog het liefst als grootste partij. Te scherpe conclusies in een ‘vernieuwingsdebat’ en een te duidelijke profilering in de Kamer brengen die speelruimte in gevaar.

Deel deze pagina:

Klik hier voor volgend artikel

Het bibbergehalte van Jacques Wallage ‘Zo’n coalitie is toch geen groepstherapie?’

DEN HAAG – Het leek stil rond PvdA-fractievoorzitter Jacques Wallage, de laatste maanden. Het was zijn VVD-collega Bolkestein die

© copyright 2022 Michiel Zonneveld| ontwerp: Ministry of Data